Uzupełnij zdania, wstawiając poprawną formę czasu przyszłego złożonego (forma czasownika „być” + bezokolicznik). Skorzystaj z bezokolicznika podanego w nawiasie i dopasuj formę do podmiotu.
Wy
szkolenia. (organizować)
On
nowy system. (wdrażać)
Ty
więcej uwagi. (poświęcać)
Wy
film po kolacji. (oglądać)
Wy
prezentację. (przygotowywać)
Ja
częściej odpoczywać. (odpoczywać)
Ona
o szczegóły. (pytać)
My
wyniki. (poprawiać)
Oni
w biurze cały dzień. (zostawać)
My
strategię. (zmieniać)
Czas przyszły złożony
Czas przyszły złożony to forma czasownika, która opisuje czynność lub stan w przyszłości, tworzona za pomocą czasownika posiłkowego być w formie przyszłej (będę, będziesz, będzie, będziemy, będziecie, będą) oraz:
- bezokolicznika (np. będę czytać), albo
- imiesłowu przeszłego (np. będę czytał / będę czytała).
Najczęściej dotyczy czasowników niedokonanych (czynność trwa, powtarza się lub nie jest ujęta jako zakończona).
1. Aspekt: kiedy używamy czasu przyszłego złożonego?
| Aspekt | Przykład czasownika | Typ czasu przyszłego | Przykład formy |
|---|---|---|---|
| niedokonany | czytać, pisać, robić | przyszły złożony | będę czytać / będę czytał |
| dokonany | przeczytać, napisać, zrobić | przyszły prosty | przeczytam, napiszę, zrobię |
2. Budowa czasu przyszłego złożonego
| Wariant | Budowa | Przykład | Uwagi |
|---|---|---|---|
| z bezokolicznikiem | będę + bezokolicznik | będę czytać, będziemy pracować | forma neutralna, bardzo częsta |
| z imiesłowem przeszłym | będę + imiesłów (-ł) | będę czytał, będę czytała | w l.poj. pokazuje rodzaj (m., ż., n.) |
3. Odmiana czasownika „być” w czasie przyszłym (część posiłkowa)
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| 1. | ja będę | my będziemy |
| 2. | ty będziesz | wy będziecie |
| 3. | on/ona/ono będzie | oni/one będą |
4. Przykład odmiany: „czytać” (dwa warianty)
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga |
|---|---|---|
| 1. | ja będę czytać | my będziemy czytać |
| 2. | ty będziesz czytać | wy będziecie czytać |
| 3. | on/ona/ono będzie czytać | oni/one będą czytać |
| Osoba | Liczba pojedyncza | Liczba mnoga | Uwagi o rodzaju (l.poj.) |
|---|---|---|---|
| 1. | ja będę czytał / będę czytała | my będziemy czytali / będziemy czytały | czytał (m.), czytała (ż.) |
| 2. | ty będziesz czytał / będziesz czytała | wy będziecie czytali / będziecie czytały | zależy od osoby, do której mówimy |
| 3. | on będzie czytał, ona będzie czytała, ono będzie czytało | oni będą czytali, one będą czytały | 3. os. l.poj. wyraźnie pokazuje rodzaj |
5. Kiedy wybiera się wariant z bezokolicznikiem, a kiedy z imiesłowem?
| Wariant | Zaleta | Typowe użycie | Przykład |
|---|---|---|---|
| „będę + bezokolicznik” | prosty, neutralny, bez informacji o rodzaju | większość sytuacji, styl ogólny | Jutro będę pracować. |
| „będę + imiesłów (-ł)” | może brzmieć bardziej „opisowo”; pokazuje rodzaj w l.poj. | gdy chcemy podkreślić wykonawcę/rodzaj lub styl wypowiedzi | Jutro będę pracował (m.) / będę pracowała (ż.). |
6. Czas przyszły złożony a przyszły prosty (krótkie porównanie)
| Typ | Budowa | Aspekt | Przykład |
|---|---|---|---|
| przyszły złożony | będę + bezokolicznik / imiesłów | zwykle niedokonany | będę czytać, będę czytał |
| przyszły prosty | forma jednowyrazowa | zwykle dokonany | przeczytam, zrobię, napiszę |
7. Najważniejsze do zapamiętania
- Czas przyszły złożony tworzymy z „będę” + bezokolicznik lub imiesłów (-ł).
- Dotyczy głównie czasowników niedokonanych (np. czytać, pisać, robić).
- Wariant z imiesłowem pokazuje rodzaj w liczbie pojedynczej (np. będę czytał / czytała).
- Nie myl z czasem przyszłym prostym (np. przeczytam) typowym dla czasowników dokonanych.