Zaimki nieokreślone

Zaimki nieokreślone wskazują osoby, rzeczy, cechy lub ilości w sposób nieprecyzyjny: nie mówią dokładnie, kto/co/jaki/ile, tylko sygnalizują nieokreśloność (np. „ktoś”, „coś”, „jakiś”, „kilka”). Najczęściej występują, gdy mówiący:

• nie zna szczegółów,
• nie chce ich podać,
• uważa je za nieważne.

1. Najczęstsze zaimki nieokreślone

W języku polskim do zaimków nieokreślonych zalicza się m.in. formy z cząstkami -ś, -kolwiek, byle- oraz wyrazy oznaczające nieokreśloną ilość.

2. Zaimki „ktoś / coś” – nieokreślona osoba lub rzecz

Zaimki ktoś i coś odnoszą się do osoby lub rzeczy nieustalonej. Odmieniają się przez przypadki (podobnie jak „kto” i „co”).

3. „Jakiś / któryś / czyjś” – nieokreślona cecha, wybór, przynależność

Zaimki jakiś, któryś, czyjś odmieniają się jak przymiotniki (rodzaj, liczba, przypadek) i najczęściej pełnią funkcję przydawki.

4. Formy z „-kolwiek” (dowolność)

Zaimek z cząstką -kolwiek podkreśla dowolność: „bez znaczenia kto/co/jaki”.

5. Zaimki ilościowe (nieprecyzyjna ilość)

Do zaimków nieokreślonych zalicza się też wyrazy wskazujące nieokreśloną liczbę/ilość.

6. Najczęstsze błędy

• pisownia łączna cząstki „-ś” i „-kolwiek”: ktoś, cokolwiek (nie: „kto ś”, „co kolwiek”),
• mylenie „byle kto/byle co” (często oddzielnie) z formami łącznymi typu „ktokolwiek”,
• niepoprawne wymagania przypadków po „kilka/wiele”: poprawnie kilka pytań, wiele osób (dopełniacz).

7. Najważniejsze do zapamiętania

• Zaimki nieokreślone wskazują osoby/rzeczy/cechy/ilości nieprecyzyjnie: ktoś, coś, jakiś.
• Częste cząstki: -ś, -kolwiek, byle-.
• „Ktoś/coś” odmieniają się przez przypadki jak „kto/co”.
• „Jakiś/któryś/czyjś” odmieniają się jak przymiotniki.
• Wyrazy typu kilka, wiele, trochę też wyrażają nieokreśloność ilości.