Dwuznaki w języku polskim

Pojęcie Definicja
Dwuznak Połączenie dwóch liter, które razem oznaczają jeden dźwięk. Dwuznaki nie są osobnymi literami alfabetu, ale są kluczowe dla poprawnej wymowy i pisowni.

1. Lista polskich dwuznaków

Dwuznak Typ
CHspółgłoskowy
CZspółgłoskowy
DZspółgłoskowy
spółgłoskowy
spółgłoskowy
RZspółgłoskowy
SZspółgłoskowy

2. Dwuznaki a wymowa

Dwuznak Wartość fonetyczna Uwagi
CHjak Hta sama wymowa
RZjak Żta sama wymowa
CZt͡ʂdźwięk twardy
SZʂdźwięk twardy
d͡ʐdźwięk twardy
d͡ʑdźwięk miękki
DZd͡zmoże być twardy lub miękki

3. Dwuznaki a zmiękczenie

Dwuznak Miękkość
CZtwardy
SZtwardy
twardy
RZtwardy
CHtwardy
miękki
DZzależna od kontekstu

4. Dwuznaki a alfabet

Zasada
Dwuznaki nie mają osobnej pozycji w alfabecie.
W słownikach sortuje się je według pierwszej litery.
„CH” występuje pod literą C.
„RZ” występuje pod literą R.

5. Dwuznaki a podobne litery

Dwuznak Odpowiadająca litera Wymowa
CHHtaka sama
RZŻtaka sama
Źbardzo podobna
CZbrak pojedynczej litery
SZbrak pojedynczej litery
brak pojedynczej litery

6. Najczęstsze problemy uczących się

Problem
Mylenie CH i H.
Mylenie RZ i Ż.
Traktowanie dwuznaków jako dwóch dźwięków.
Błędny zapis DŹ / DZ.